تعطیلات کارگران در قانون کار
2دقیقه
آنچه در این مقاله میخوانید [پنهانسازی]
پیشبینی مدت زمانی برای اوقات فراغت کارگران سبب شده است که روزهایی بهعنوان تعطیل هفتگی (روز جمعه) و روزهایی نیز بهعنوان تعطیلات رسمی برای آنها در نظر گرفته شود.
قراردادن روزهایی از هفته بهعنوان روزهای تعطیل هفتگی، در ابتدا ریشه دینی و مذهبی داشته و به دلیل اینکه افراد بتوانند تکالیف دینی خود را انجام دهند، روزهایی از کار را تعطیل مینمودند. بااینحال، امروزه تعطیلشدن کارگران در طی روزهایی از هفته، ریشه اجتماعی و فرهنگی یافته و به دلیل حمایت از کارگران و ایجاد روزهایی برای فراغت وی تحت عنوان تعطیلات یا انواع مرخصی ضروری تلقی میشود.
به همین مناسبت، در ادامه این مقاله قصد داریم به بررسی تعطیلات کارگران بر اساس قانون کار پرداخته و انواع تعطیلات کارگران مشمول قانون کار، اعم از تعطیلات هفتگی، تعطیلات رسمی و تعطیلی روز کارگر را مورد بررسی قرار بدهیم.
تعطیلات هفتگی کارگران در قانون کار
یکی از مهمترین و اساسیترین انواع تعطیلاتی که در قانون کار برای کارگران مقرر شده است، تعطیلات هفتگی است و همانگونه که از نام این نوع تعطیلی مشخص است، به تعطیلاتی گفته میشود که بهازای روزهای کاری در هفته قرار داده شده است. دررابطهبا این نوع تعطیلی، قانون اساسی و قانون کار جمهوری اسلامی ایران، قواعدی را مقرر داشته است که عبارتاند از:
بهموجب اصل هفدهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، تعطیل رسمی کشور، روز جمعه مقرر شده است که هم دررابطهبا کارگران مشمول قانون کار و هم در خصوص همه کارمندان دولت، اعمال خواهد شد.
علاوه بر این، قانون کار نیز ضمن ماده ۶۳، روز جمعه را بهعنوان تعطیلات هفتگی کارگران مقرر داشته است. البته درصورتیکه نوع کار کارگران مربوط به خدمات عمومی (مثل حملونقل عمومی) باشد و یا در سایر موارد ضروری، امکان انتقال تعطیلی روز جمعه بهروز دیگری، با توافق طرفین امکانپذیر است که در این صورت، کارگرانی که از تعطیلی روز جمعه استفاده نمیکنند، ۴۰ درصد مزد روزانه بهعنوان جمعه کاری دریافت میدارند.
لازم به ذکر است که اگر روزهای کار در هفته کمتر از شش روز باشد، مزد روز تعطیل هفتگی کارگر، معادل یکششم مجموع مزد یا حقوق دریافتی وی در روزهای کار در هفته خواهد بود. اما در کارگاههایی که کارگران با انجام ۵ روزکار در هفته و ۴۴ ساعت کار قانونی، از دو روز تعطیل استفاده میکنند، مزد هر یک از دو روز تعطیل هفتگی برابر با مزد روزانه کارگران خواهد بود.
تعطیلات رسمی کارگران در قانون کار
یکی دیگر از انواع تعطیلاتی که در قانون کار برای کارگران مقرر گردیده است، تعطیلات رسمی است که برای یادآوری و پاسداشت برخی از ایام ملی و مذهبی گذشته در قانون مقرر شدهاند. دراینرابطه، در کشور ما برخی از ایام تعطیل رسمی تلقی شدهاند که بهصورت کلی، میتوان آنها را مجموعاً ۲۶ روز دانست.
لازم به ذکر است که استفاده از تعطیلات رسمی که در قانون و تقویم ایران مشخص شدهاند، حق کارگران است و بههیچوجه کارفرمایان مشمول قانون کار اجازه ندارند کارگران را وادار به کارکردن در تعطیلات رسمی نمایند. علاوه بر این، کارفرمایان نمیتوانند تعطیلات رسمی که در قانون مشخص شدهاند را جزء مرخصیهای کارگران احتساب نموده و به این طریق، مدتزمان انواع مرخصیهای کارگران را کسر نمایند.
تعطیلی روز کارگر در قانون کار
علاوه بر تعطیلات کارگران که شامل تعطیلات هفتگی و تعطیلات رسمی برخی از روزها است، نوع دیگری از تعطیلی برای کارگران مشمول قانون کار مورد پیشبینی قرار گرفته است که همان تعطیلی روز کارگر است.
بهطورکلی، تعطیلات کارگران در روز کارگر، جنبه بینالمللی دارد. به این صورت که سازمان بینالمللی کار، روز جهانی کارگر (۱ ماه مه) را تعطیل اعلام نموده است. در همین راستا نیز قانون کار جمهوری اسلامی ایران در ضمن ماده ۶۳، روز کارگر را نیز جزء ایام تعطیلات رسمی محسوب کرده است که این روز در کشور ما، مصادف با روز ۱۱ اردیبهشت در هر سال است.
